هەواڵ

«ئه‌و» کێيه‌ / محه‌مه‌د ئه‌ديبى

ئەدیبی

«ئه‌و» کێيه‌

محه‌مه‌د ئه‌ديبى ـ بۆكان

ته‌نيام، ته‌نيام و ته‌نياش نيم….

چۆنت پێ‌بڵێم، باوه‌ڕ بکه‌ خۆشم نازانم چۆنى له‌کۆڵ خۆم بکه‌مه‌وه‌.

ها! کوڕه‌ هاواڵى چى، دۆستى چى، نه‌وه‌ڵا، نه‌ دۆستمه‌ و نه‌ پێشم خۆشه‌ قه‌تى ببينم، جابۆ «ئه‌و» به‌ ڕه‌زامه‌ندى من بووه‌ته‌ هاواڵ و هاورێم!

ئه‌شا من چه‌ند شێتم ديتنى چى! ئه‌وه‌نده‌م خۆش ده‌وێ و خۆشيم لێى‌دێ تاکوو بزانم ڕوخسارى چۆنه‌، بۆچى ئه‌ونده‌ خوێن‌شيرين و ڕه‌زاسووکه‌ تاکوو من ته‌ماى ديتنيم هه‌بێ، نه‌خێر، نه‌وه‌ڵا نه‌ پێم‌خۆشه‌ چاوم به‌نێو چاوى بکه‌وێ و نه‌ بيدوێنم ئه‌و ڕه‌نگ تاڵى بۆگه‌نيوه‌ى، تۆقێنه‌ره‌ به‌ڵام چى‌بکه‌م، ئاخ که‌….

کوڕه‌ خۆ هه‌ر ده‌ڵێى خڕه‌فاوم، جا بۆ ئه‌و به‌ده‌ستى منه‌ يان من به‌ ده‌ست ئه‌وم، جا بۆ تۆ بڵێى ڕێگاچاره‌يه‌ک هه‌بێ خۆمى لێ‌ده‌رباز که‌م. داخى داخانم. ئێستا ئاوايه‌ ئيدى «خۆشم‌بێ و تاڵم‌بێ» ئه‌و خۆى ئامبازى سه‌رشانم کردووه‌.

ئه‌وه‌ ساڵيانێکه‌ له‌گه‌ڵم‌دايه‌ ـ وا ‌باشتره‌ بڵێم له‌گه‌ڵماندايه‌‌ـ خۆى، ئه‌رێ! خۆى، خۆى کردووه‌ته‌ هاوڕێم، ئاخ! خۆزگه‌م به‌خۆزگه‌ى خودا بمتوانيبايه‌ له‌کۆڵ خۆمى بکه‌مه‌وه‌.

ته‌نيام، ته‌نيام و ته‌نياش نيم؛

پشوويه‌ک ده‌ده‌م و ديسانه‌وه‌ ڕوو له‌ ئاوێنه‌که‌م ده‌که‌مه‌وه‌، ئاى ئاوێنه‌ دڵ‌پاک و بێ‌خه‌وشه‌که‌م، چه‌ند به‌ دڵ فراوانيه‌ قسه‌کانم وه‌رده‌گرى. وه‌ک بيسه‌رێکى شاره‌زا گوێم بۆڕاده‌گرى و جارجاره‌ش دڵ‌خۆشيم ده‌ده‌يه‌وه‌، هانم‌ده‌ده‌ى که‌ لێى‌ماندوو نه‌بم و هه‌وڵ بده‌م له‌کۆڵ خۆمى بکه‌مه‌وه‌.

ئاخ که‌ چه‌ند خۆشه‌ قسه‌ى دڵت بۆ گوێگرێک هه‌ڵڕێژى که‌ لێت حاڵى بێ و لێت تێ‌بگا.

نا! نا، بڕوات هه‌بێ له‌خۆبايى و دووره‌ په‌رێزيش نيم، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بۆ سوکنايى دڵى خۆشم بێ له‌گه‌ڵ ئه‌م‌وئه‌ودا که‌وتوومه‌ته‌ دووان و ئاخافتن، زۆر که‌سم وه‌قسه‌ هێناوه‌ و دۆزيومن، چونکه‌ پێم‌وايه‌ «ئه‌و» هاوڕێى هه‌مووانه‌ و ئاشناى نه‌خوازراوى هه‌موو که‌لێن و قوژبنه‌کانى ژيانى شه‌و و ڕۆژانمانه‌.

ته‌نانه‌ت له‌ زامانکۆشم پرسيوه‌: «ئه‌رێ تۆ چۆن ئه‌و ده‌ناسيت چۆنت هه‌ڵس‌و که‌وت له‌گه‌ڵدا کردووه‌، ئه‌رێ «ئه‌و» ڕۆحى تۆشى وه‌کو ڕۆحى من هه‌ژاندووه‌ و داى‌چڵه‌کاندووه‌؟.»

چاوێک له‌ تيرێژى تيشک و ئاسمانى ساماڵ و بێ‌گه‌رد ده‌کات و ده‌ڵێ: «بڵێم هه‌ر ناى‌ناسم ده‌بێته‌ درۆ، به‌ڵام واش‌نيه‌ که‌ وه‌ک ئێوه‌ له‌ ساته‌ ساته‌کانى ژياندا گه‌راى دانابێ. ئاخه‌ر….»

قسه‌ى زامانکۆ ده‌بڕم؛ «جا چۆن هه‌ر ئه‌ونده‌ و ئيتر هيچ!»

سه‌رم سووڕ ماوه‌ تێ‌ناگه‌م به‌ڵام هه‌رچاکه‌، به‌س‌نيه‌ ئه‌و به‌ شێتى نه‌زانيوم و درۆى له‌گه‌ڵ نه‌کردووم، به‌ڵام ئه‌وانه‌ى ده‌وربه‌رم، حه‌يه‌، حه‌ى خۆ نازانى باوه‌ڕ به‌ درۆکانيان بکه‌ى يان به‌ڕاستيه‌کانيان، ئه‌وان له‌گه‌ڵ «ئه‌و»دا ڕاهاتوون، خوو و خده‌يان پێوه‌ گرتووه‌، ئه‌گه‌ر لێيان ده‌پرسم يان سه‌رم لێ‌ڕاده‌وه‌شێنن، يان قاقا پێم پێ‌ده‌که‌نن.

ئه‌رێ فڵانه‌که‌س، تۆ چۆنى له‌گه‌ڵ ئه‌ودا، به‌ته‌ما نيت له‌خۆتى دوور بخه‌يته‌وه‌. هه‌ر هيچ نه‌بێ پێم‌بڵێ چۆناوچۆن سه‌رى ئاشنايه‌تى له‌گه‌ڵت‌دا داخست.

بڕێک له‌ملاولاى خۆى ده‌ڕوانێ و ناوچاوانى وێک دێنێ و چاوه‌کانى ته‌نگ ده‌کاته‌وه‌ و ته‌واو لێم دێته‌ پێشێ و ڕمبى نيگاى ڕاست له‌ په‌ڕه‌نگى چاوم ڕۆ ده‌کات و ده‌ڵێ: ئه‌رێ عه‌يب نه‌بێ خۆت به‌شێت ئه‌زانى يان ئه‌و عاله‌مه‌ت پێ‌شێته‌، هه‌تاکه‌ى ئه‌م ورده‌ حه‌ديسانه‌ هه‌ڵده‌ڕێژێ! تۆ بڵێى ده‌س‌و شتيان لێ‌نه‌وه‌شاندبێتى، وه‌ڵاهى چى‌بڵێم، خودا ڕه‌حمت پێ‌بکا.

کوڕه‌ شێتى‌چى و قسه‌ى قۆڕى چى، چاو لێکه‌ وه‌ک قيرى که‌واى سپى پێته‌وه‌ نووساوه‌ و پێمان پێ‌ده‌که‌نێ، بۆخۆت هيچ، ئه‌ى ئه‌و خه‌ڵکه‌ى که‌ به‌ شه‌قام و کۆڵانان‌دا له‌ هاتووچۆدان، مه‌گه‌ر نابينى، ئه‌ها هه‌رکامێکيان تارمايى‌يه‌کيان له‌گه‌ڵدايه‌.

ئاى، کێ‌بێ‌و ئه‌وانه‌ حاڵى کات، که‌ ئێوه‌ هه‌مووتان «ئه‌و»تان له‌گه‌ڵدايه‌ لانيکه‌م درۆ له‌گه‌ڵ خۆتاندا مه‌که‌ن!

کاکه‌! داده‌! بۆخاترى خودا بۆ پێتان وايه‌ شێتم و هه‌ڵيت‌و په‌ڵيت ده‌ڵێم، ده‌زانم، باش ده‌زانم ئه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ مندايه‌ هه‌ر «ئه‌و»يش هاوڕێى ئێوه‌شه‌ و وه‌ک چه‌قه‌نه‌ى ئاشى بووه‌ته‌ ته‌ق‌ته‌قيله‌ى سه‌رمێشک و زه‌ين و ئه‌ندێشه‌م، هه‌ر ئه‌ئاوا بگره‌ خراپتريش مرۆڤانى ئه‌م شاره‌ى له‌ دووتۆيى جه‌غزێکى ته‌ماويدا گرێ داوه‌. به‌داخه‌وه‌ زۆربه‌ى زۆريان پێيان عه‌يب و شووره‌ييه‌ دان به‌ عه‌يبه‌ى خۆياندا بنێن «ئه‌و» که‌سايه‌تيه‌ ساخته‌چييه‌يان له‌گه‌ڵ‌دايه‌.

چاوت بکه‌ره‌وه‌ بيبينه‌، ڕايان‌ده‌وه‌شێنم، به‌ گوێياندا ده‌گوڕێنم: «ئه‌ها «ئه‌و»! له‌گه‌ڵ گوێچکه‌تاندا چپه‌چپ ده‌کات، بۆ قسه‌ى ئه‌و حاڵى ده‌بن، به‌ڵام له‌ قسه‌کانى من تێ‌ناگه‌ن.» به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ له‌چاوياندا هێلانه‌ى کردووه‌ و له‌ دڵياندا گه‌راى ترسى داناوه‌.

ته‌ماشاکه‌ جوان سه‌رنج بده‌يه‌، بزانه‌ شووره‌ و ديوارى ئه‌م حه‌سارانه‌ چۆن به‌خێرايى باڵا ده‌که‌ن، ده‌م‌و چاوى هيچ خانوويه‌ک به‌دياره‌وه‌ نيه‌.

 بۆ په‌رژين و په‌ردووه‌کان دێڵن ڕۆشنايى و گه‌رماى خۆر چاوى خانوو خانووچکه‌کان بدره‌وشێنێته‌وه‌.

ته‌نيام، ته‌نيام و ته‌نياش نيم…

کوڕه‌ نه‌گوڕاوم، نه‌دۆڕاوم، وه‌ڵا نه‌خڕه‌فاوم، ده‌پێم بڵێن ئه‌ى ئێوه‌ چى ئه‌بينن، ئه‌ها ئه‌و دارانه‌ چۆن ڕه‌ش‌ داگه‌ڕاون و هه‌ڵ‌پڕووکاون و باڵاى هه‌موويان ناگاته‌ داوێنى تاقه‌ ديوارێک، تۆ چاوێک له‌ ده‌وروبه‌رى خۆتان بکه‌ن، چاو لێ‌بکه‌ن ته‌نانه‌ت ناتوانن زبڵه‌کان له‌به‌ر ده‌رکى ماڵه‌کانتان دوورخه‌نه‌وه‌…

سه‌دان ده‌ست و قامک به‌ره‌ولاى من ڕاگيراوه‌، هه‌ر ئه‌ونده‌يه‌ که‌ چاوم ده‌رناهێنن، شريخه‌ى پێکه‌نينێکى تاڵ وه‌ک قامچى کسپه‌ له‌ دڵ و ده‌روونمه‌وه‌ دێنن، به‌ڵام له‌ تيف‌تيفه‌ى چاوه‌کانيانه‌وه‌ جاڵجاڵۆکه‌ى خه‌مێکى دزێو دياره‌.

ده‌ڕۆم، ده‌ڕۆم و ناگه‌ڕێمه‌وه‌، ئيتر نامه‌وێ له‌ شارێک بم و ده‌ست به‌ چاومه‌وه‌ بگرم، ده‌ڕۆم، ده‌ڕۆم، گه‌رچى ته‌نيام، هه‌ر ده‌ڕۆم، … ته‌نيام… ته‌نيام‌ و… ته‌نياش… نيم…

ـ بۆکان

انتشار توسط 8 تم

بۆچوون بنووسە

ئیمەیلەکەتان نیشان نادرێت.خانە داواکراوەکان نیشانە کراون. *

*

*

دەتوانی ئەو تاگ و خەسڵەتانە HTML بەکاربێنیت: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>