هەواڵ

به‌ستێنی سێهه‌می چۆم/ و: یوونس رەزایی

11911573_894405447311860_731731501_n

به‌ستێنی سێهه‌می چۆم

خۆئاو گۆئی ماڕائیس رۆسا

وه‌رگێڕ؛یوونس ره‌زایی

     باوکم پیاوێکی ئه‌رک‌ناس و به‌مشوور و قسه‌ له‌ ڕوو بوو. به‌ گوته‌ی زۆربه‌ی ئه‌و باوه‌ڕپێکراوانه‌ی که‌ بۆ خۆم لێم پرسیبوون، له‌ مێرمنداڵی‌یه‌وه‌ یان ته‌نانه‌ت هه‌ر له‌ منداڵی‌یه‌وه‌، ئه‌و تایبه‌تمه‌ندی‌یانه‌ی بووه‌. ئه‌وه‌نده‌ی بۆخۆم له‌ بیرم بێ، ئه‌و له‌و پیاوانه‌ی ده‌مناسین نه‌ شۆخ و به‌ده‌ماخ‌تر بوو نه‌ تێکشکاو و خه‌مین‌تر. ره‌نگه‌ هێندێک له‌وان هێدی و له‌سه‌رخۆتر بووبێ. دایکم ئاغا و کوێخای ماڵه‌وه‌ بوو نه‌ک باوکم. دایکم هه‌موو رۆژێ ئێمه‌؛ واته‌ من و خوشک و براکه‌می سه‌ر‌کۆنه‌ ده‌کرد. خوداوڕاستان رۆژێک باوکم گه‌می‌یه‌کی به‌ دروست کردن دا.

     زۆر له‌سه‌ر ئه‌وکاره‌ی سوور بوو. به‌ڵێن وابوو گه‌می‌یه‌که‌ تایبه‌تی ئه‌و بێ و له‌ چێوی ئه‌قاقیا سازکرێ. ده‌بوو هێند باش و قایم بێ به‌رگه‌ی بیست سی ساڵ بگرێ و ته‌نیا جێی که‌سێکیشی ببێته‌وه‌. دایکم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ پرته‌ و بۆڵه‌یه‌کی زۆری کرد. ئاخۆ به‌ڵێن وابوو مێرده‌که‌ی له‌ پڕێک‌دا ببێته‌ ماسی‌گر؟یا راوچی؟ باوکم هیچی نه‌کوت. ماڵی ئێمه‌ هه‌ر هۆگانێک له‌ چۆمی دوور بوو. چۆمیش له‌و حاستانه‌وه‌ قووڵ و مه‌ند و هێند به‌رین بوو ئه‌و به‌ری لێوه‌ دیار نه‌بوو.

     قه‌ت قه‌ت ناتوانم ئه‌و رۆژه‌ له‌ بیر به‌رمه‌وه‌ که‌ گه‌می‌یه‌که‌ی وه‌رگرته‌وه‌. باوکم هیچ چه‌شنه‌ شادی و هه‌ستێکی دیکه‌ی ده‌رنه‌بڕی. ته‌نیا وه‌ک هه‌موو ساته‌کانی دیکه‌ کڵاوه‌که‌ی نایه‌ سه‌ری و ماڵئاوایی لێکردین.

     هیچ چه‌شنه‌ خوارده‌مه‌نی و جانتا و بوخچه‌یه‌کی له‌گه‌ڵ خۆی نه‌برد. چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ بووین دایکم تووڕه‌ بێ و بیکاته‌ هه‌ڵلاوبگر. به‌ڵام وای نه‌کرد. ره‌نگی به‌ڕووه‌وه‌ نه‌مابوو. لێوی ده‌کرۆشت. ته‌نیا کوتی:” ئه‌گه‌ر ده‌ڕۆی هه‌ر له‌وێ بمێنه‌وه‌. نه‌چی بگه‌ڕێیه‌وه‌ ها.”

     باوکم هه‌ر گوێی نه‌دایه‌. زۆر له‌سه‌ر خۆ چاوی لێ‌کردم و به‌ ئاماژه‌ تێی‌گه‌یاندم پیاسه‌یه‌کی له‌گه‌ڵ بکه‌م. له‌ تووڕه‌ بوونی دایکم ده‌ترسام. به‌ڵام له‌ خۆشیان خه‌نی بووم و کوتم به‌سه‌رچاو. پێکه‌وه‌ به‌ره‌و چۆمه‌که‌ وه‌ڕێ که‌وتین. هه‌ستم به‌ بوێری و دڵخۆشی‌یه‌کی له‌ راده‌به‌ده‌ر ده‌کرد، هه‌ر بۆیه‌ کوتم:” ئه‌رێ بابه‌ منیش له‌گه‌ڵ خۆت نابه‌ی؟”

     خێسه‌یه‌کی دامی، پاشان ماچی کردم و به‌ ئاماژه‌یه‌ک تێی‌گه‌یاندم که‌ به‌ره‌و ماڵێ بگه‌ڕێمه‌وه‌. هێندێک رۆیشتم و له ‌گه‌ڵکوو ئاوڕی داوه‌، خۆم له‌ بن پنچکێک مات کرد. ده‌مهه‌ویست ئاگام لێ بێ و بزانم چ ده‌کا. باوکم سواری پاپۆڕه‌که‌ بوو. سه‌وڵه‌کانی هێناوبرد و دوور که‌وته‌وه‌. سێبه‌ری پاپۆڕه‌که‌ درێژ و هێور وه‌ک تیمساحێک به‌ سه‌ر ئاوه‌که‌ دا ده‌خزا.

باوکم نه‌گه‌ڕاوه‌. به‌ڵام راستت بوێ بۆ هیچ کوێش نه‌چوو. ئه‌و هه‌ر سه‌وڵه‌کانی دێنا و ده‌برد و له‌ پانتایی چۆمه‌که‌دا بۆولاولا ده‌چوو. خه‌ڵک به‌ گشتی سام دایگرتبوون. ئه‌وه‌ی قه‌ت رووی نه‌دابوو، ئه‌و شته‌ی که‌ نه‌ده‌بوو ببێ، خه‌ریک بوو رووی ده‌دا. خزم و که‌س و ده‌ر و جیران و ناسیاوه‌کان هه‌موو ده‌هاتنه‌ لامان تا له‌و باسه‌ بکۆڵنه‌وه‌ و سه‌ره‌ داوێکیان ده‌ست که‌وێ.

دایکم تک تک ئاره‌قی شه‌رم به‌ ناوچاوانیه‌وه‌ پووره‌ی ده‌دا. زۆر که‌می قسه‌ ده‌کرد. ئاکاری هێمن و له‌سه‌ره‌خۆ و به‌ حه‌یا بوو. له‌به‌ر ئه‌وه‌ خه‌ڵک پێیان وابوو باوکم شێت بووه‌.(ئه‌گه‌رچی راسته‌وخۆ وایان نه‌ده‌گوت.) تاقمێکیش له‌ سه‌ر ئه‌و رایه‌ بوون که‌ ره‌نگه‌ باوکم نه‌زری کردبێ و بیهه‌وێ شه‌رته‌که‌ی به‌رێته‌ سه‌ر و له‌ رێی ‌خودا یان یه‌کێک له پیاوچاکان دا کارێکی باش بکا. یان ره‌نگه‌ تووشی نه‌خۆشی‌یه‌کی ترسێنه‌ری وه‌ک گولی بووبێ و ته‌نیا له‌به‌ر ئێمه‌ ماڵێی به‌ جێ هێشتبێ و به‌و حاڵه‌شه‌وه‌ پێی‌خۆشه‌ تا بۆی بلوێ لێمان نزیک بێ.

ئه‌وانه‌ی به‌ درێژایی چۆمه‌که‌دا سه‌فه‌ریان ده‌کرد و دانیشتوانی ئه‌وبه‌روبه‌ری چۆمه‌که‌ ده‌یان گوت باوکم نه‌ به ‌شه‌و و نه‌ به‌ رۆژ پێی نه‌ناوه‌ته‌ ویشکانی. ئه‌و ته‌نیا له‌ سه‌ر چۆمه‌که‌ بۆولاولا ده‌چوو. ته‌نیا و بێ مه‌به‌ست. وه‌ک ئاواره‌یه‌کی به‌ڕه‌ڵڵا و بێ که‌س‌و‌کار. دایکم و خزم و که‌س و کاره‌کانمان به‌ تێکڕا پێیان وابوو ئه‌و خوارده‌مه‌نی‌یه‌ی که‌ له‌ گه‌می‌یه‌که‌دا شاردوویه‌ته‌وه‌ به‌ زوویی ته‌واو ده‌بێ و ئه‌وسا ئه‌و ناچار یا چۆمی به‌ جێ دێڵێ و به‌ره‌و هه‌رێمێکی دیکه‌ بارگه‌ی ده‌پێچێته‌وه‌(که‌ ئه‌وه‌ لانی که‌م ماقووڵانه‌تره‌) یان ئه‌وه‌ی تۆبه‌ ده‌کا و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ ماڵێ و قوون ده‌دا‌ته‌ سه‌ر دۆشه‌گی خۆی.)

ئه‌وان هه‌ر نه‌یان‌ده‌زانی چ باسه‌. باوکم کونه‌ خوارده‌مه‌نی‌یه‌کی دیتبۆوه‌. ئه‌ویش من بووم. من هه‌موو رۆژێ خوارده‌مه‌نیم له‌ ماڵێ ده‌دزی و بۆم ده‌برد.

یه‌که‌م شه‌وی دوای رۆیشتنی، هه‌موومان چوینه‌ قه‌راخ چۆمه‌که‌ و ئاورمان کرده‌وه‌. هه‌رامان لێکرد و لێی پاڕاینه‌وه‌. من زۆر به‌ په‌رۆش بووم و پێم وابوو ده‌بێ کارێکی له‌وه‌ باشترم له‌ ده‌ست بێ. رۆژی دواتر به‌ کوللێره‌یه‌کی گه‌نمه‌شامی و هێشوویه‌ک مۆز و چه‌ند کوڵۆ نه‌باته‌وه‌ چوومه‌ قه‌راخ چۆم. ماوه‌یه‌کی دوور و درێژ به‌ حه‌وسه‌له‌وه‌ چاوه‌ڕوان بووم. له‌ پڕدا له‌ دووره‌ده‌سته‌وه‌ پاپۆڕه‌که‌م دیت، ته‌نیا و بچووک، چه‌شنێ به‌ سه‌ر چۆمه‌که‌دا ده‌خزا که‌ هه‌ست به‌ جووڵانه‌وه‌ی نه‌ده‌کرا. باوکم له‌سه‌ر گه‌می‌یه‌که‌ دانیشتبوو. دیتمی، به‌ڵام به‌ره‌و من گه‌می‌یه‌که‌ی سه‌وڵ نه‌دا. هیچ ئاماژه‌یه‌کیشی پێ نه‌کردم. خوارده‌مه‌نی‌یه‌که‌م پێشان دا و بۆم له‌ قه‌ڵه‌شتی مابه‌ین ره‌وه‌زی قه‌راخ چۆمه‌که‌ دانا. له‌وێ نه‌ بوونه‌وه‌ران ده‌ستیان پێی راده‌گه‌یشت، نه ‌بارانی به‌سه‌ر دا ده‌باری و نه‌ زوقمی له‌سه‌ر ده‌نیشت.

هه‌موو رۆژێک ئه‌وه‌ ببووه‌ پیشه‌م. پاشان به‌و په‌ڕی سه‌رسووڕمانه‌وه‌ تێگه‌یشتم که‌ دایکم پێی زانیوه‌ و هه‌ر به‌ تایبه‌تی هێندێکی خوارده‌مه‌نی له‌و شوێنانه‌ داناوه‌ که‌ دزینی بۆ من هاسان‌تر بێ.

دایکم ناردییه‌ شوێن براکه‌ی هه‌تا بێ و له‌ کاروباری مه‌زرا و توجاڕه‌ت دا یارمه‌تیمان بدا، به‌ مامۆستای قوتابخانه‌شی راگه‌یاند بێ و له‌ ماڵێ ده‌رسمان پێ بڵێ، چون له‌ ده‌ر‌سه‌کانمان وه‌دوا که‌وتبووین. رۆژێک قه‌شه‌ به‌ ویستی دایکم، عه‌باکه‌ی له‌به‌ر کرد و چووه‌ قه‌راخ چۆم. ویستی ئه‌جنده‌ و شایه‌تینی و شتی وا که‌ ده‌ستیان له‌ باوکم وه‌شاندبوو، به‌ زه‌بری دووعا و پاڕانه‌وه‌ له‌ باوکم دوور خاته‌وه‌. ئه‌و هاواری کرد و کوتی: ده‌بێ باوکم ده‌ست له‌و به‌دفه‌ڕی و قۆشمه‌گه‌ری‌یه‌ هه‌ڵگرێ. رۆژێکی دی دایکم له‌گه‌ڵ دوو چه‌کدار قسه‌ی کرد و بڕیاریان دا بێن و به‌هه‌ر له‌ونێ بێ بیترسێنن. باوکم گوێی به‌و قسانه‌ نه‌ده‌بزووت و هه‌موو ئه‌و کارانه‌ بێ که‌ڵک بوون. باوکم له‌ دووری دووره‌وه‌ ده‌ڕۆی. جاری وابوو هێند دوور ده‌بۆوه‌ له‌ چاوان نه‌دیو ده‌بوو. قه‌ت قه‌ت وڵامی که‌سی نه‌داوه‌ و که‌سیش نه‌یتوانی لێی نزیک بێته‌وه‌. کاتێکیش چه‌ند هه‌واڵنێر به‌ سواری پاپۆڕێکه‌وه‌ گه‌یشتنێ و ویستیان وێنه‌ی لێ بگرن، باوکم گه‌می‌یه‌که‌ی به‌ره‌و ئه‌وپه‌ڕی زه‌ڵکاوه‌کان سه‌وڵ دا. بۆ جێیه‌ک که‌ بۆ خۆی وه‌ک به‌ری ده‌ستی به‌ڵه‌دی بوو. به‌ڵام ئه‌گه‌ر که‌سێک نامۆ با هه‌ر زوو تێیان دا ون ده‌بوو. ئه‌و شوێنه‌ هه‌زار که‌لێن و قوژبنی بوو. نه‌باتێکی چڕ و پڕ و قامیشه‌ڵانێکی تێک‌لکاو وای داپۆشیبوو وشتری تێ دا ون ده‌بوو. ئه‌و قامیشه‌ڵانه‌ش تا چه‌ند فه‌رسه‌خ درێژه‌ی بوو. ئه‌و شوێنه‌ ببوه‌ داڵده‌ی باوکم.

ده‌بوو به‌و بیره‌وه‌ که‌ باوکم له‌سه‌ر چۆم ده‌ژی رابێین. ده‌بوو وابکه‌ین. به‌ڵام نه‌مان ده‌توانی. کوڕه‌ جا شتی وا چۆن به‌ ئێمه‌ ده‌کرا. پێم وایه‌ من ته‌نیا که‌سێک بووم هێندێک له‌وه‌ حاڵی بووم که‌ باوکم چی ده‌وێ و چێ ناوێ و مه‌به‌ستی له‌و ئاکار و هه‌ڵس و که‌وته‌ چییه‌. ئه‌وه‌ی من ئێستا و ئێستاش تێی نه‌گه‌یشتم ئه‌وه‌ بوو که‌ چۆن به‌ چه‌رمه‌سه‌ری و ناڕه‌حه‌تی ئه‌و که‌ش و هه‌وایه‌ راده‌هات. شه‌و و رۆژ له‌ ژیر تیرێژی تاو و رێژنه‌ی باران دا، له‌ گه‌رمای سووتێنه‌ری قرچه‌ قرچی هاوین و سه‌رمای سه‌ختی چله‌ی زستان دا، کڵاوێکی کۆن له‌ سه‌ردا و هێندێک جل‌وبه‌رگی دیکه‌ش له‌به‌ردا. حه‌فته‌ به‌ حه‌فته‌ و مانگ به‌ مانگ و ساڵ به‌ ساڵی ته‌مه‌نی له‌ وه‌ها بارودۆخێک دا راده‌بوارد. گوێی نه‌ده‌دا ئه‌و بیابان و چاڵاییه‌ی ژیانی تێی دا ده‌فه‌وتا. قه‌ت قه‌ت پێی نه‌نایه‌ وشکانی و شیناوه‌ردی به‌ستێن و له‌ دوورگه‌ و به‌ستێنی چۆمه‌که‌ نزیک نه‌بۆوه‌. بێ شک جار جار له‌ په‌نا و په‌سیوێک، یا ره‌نگه‌ له‌ کلکه‌ی دوور‌گه‌یه‌ک دا، گه‌می‌یه‌که‌ی ده‌به‌سته‌وه‌ و سه‌ر‌‌خه‌وێکی ده‌شکاند. قه‌ت ئاورێکی نه‌کرده‌وه‌ و شه‌مچه‌یه‌کی هه‌ڵنه‌کرد. چر‌اگازیشی پێ نه‌بوو. ته‌نیا ئه‌و هێنده‌ خوارده‌مه‌نی‌یه‌ی هه‌ڵده‌گرت که‌ له‌ قه‌ڵه‌شتی مابه‌ین ره‌وه‌زه‌کانی قه‌راخ چۆمه‌که‌م داده‌نا. ئه‌ویش وه‌کی من بیری لێده‌که‌مه‌وه‌ هه‌ر به‌شی مانه‌وه‌شی نه‌ده‌کرد. ئاخۆ له‌ش و لاری چی لێهاتووه‌؟ ئه‌ی چۆن هێز و گوڕێکی دێته‌وه‌ به‌ر بۆوه‌ی بتوانێ بجووڵێ و بژی؟ چۆن ده‌توانێ بۆ پاراستنی گه‌می‌یه‌‌که‌ی سه‌وڵه‌کان ببزێوێ؟ کاتی له‌نگێزه‌ و لافاوی به‌هاران چۆن گیانی ده‌رباز ده‌کا؟ ئه‌و ده‌مه‌ی ئاوی چۆم هه‌ر لرفه‌ی ده‌هات و هه‌موو شتێکی له‌گه‌ڵ خۆی راده‌دا، شتی وه‌کوو بنه‌دار و که‌لاکی تۆپیو، که‌ مه‌ترسی ئه‌وه‌ی لێ ده‌کرا به‌ گه‌می‌یه‌که‌ دابدرێن و ئاوه‌ژووی نێو ئاوه‌که‌ی که‌ن؟

قه‌ت له‌ گه‌ڵ هیچ رووح له‌به‌رێک نه‌دوا. ئێمه‌ش قه‌تمان باس نه‌ده‌کرد. ته‌نیا بیرمان لێده‌کرده‌وه‌. نا…نا…قه‌ت نه‌مان ده‌توانی باوکمان له‌بیر به‌رینه‌وه‌. ئه‌گه‌ر بۆ چاو ترووکانێکیش وامان کردبا و له‌ بیرمان چووباوه‌، ئه‌وه‌ هه‌ر به‌ قه‌ت سووکه‌ خه‌وێکی ده‌خایاند و به‌ وه‌بیر هێنانه‌وه‌ی حاڵ و باڵی پڕ مه‌ترسی ئه‌و، کوت و پڕ ئه‌و خه‌وه‌شمان له‌ چاو ده‌په‌ڕی.

خوشکم مێردی کرد. به‌ڵام دایکم به‌ زه‌ماوه‌نده‌که‌ی قایل نه‌بوو. شایی‌یه‌کی ئاوا ته‌نیا کاره‌ساتێکی بۆ ده‌بووژاندینه‌وه‌. چونکه‌ ئێمه‌ هه‌ر کاتێک خوارده‌مه‌نی‌یه‌کی به‌ تام و بۆنمان ده‌خوارد، وه‌بیر ئه‌و ده‌که‌وتینه‌وه‌. له‌ شه‌وی پڕ گژه‌ و گڤه‌ی زریان و سه‌رمادا، له‌ توێی نوێنی گه‌رم و نه‌رممان دا، بیرمان له‌وه‌ ده‌کرده‌وه‌ که‌ له‌وێ ته‌نیا و بی داڵده‌ به‌ یارمه‌تی ده‌سته‌کانی و په‌لکه‌ نارگیلێکه‌وه‌ هه‌وڵی ده‌دا ئاوی نیو گه‌می‌یه‌که‌ به‌تاڵ کات. جار جاریش له‌و و له‌وم ده‌بیست که‌ من رۆژ به‌ رۆژ زیاتر شێوه‌ی باوکم ده‌ده‌م. به‌ڵام من ده‌مزانی تا ئه‌و ساته‌ بێ شک قژ و ریشی ئاڵۆز و شێواوه‌ و نینۆکیشی درێژ بۆته‌وه‌. له‌ بیره‌ خه‌وم دا ئاوام دێنا به‌ر زه‌ینی خۆم: کز و نه‌خۆش، سه‌راپا ره‌ش و تاوه‌سووت، هه‌رچه‌ند جار جار جل و به‌رگیشم بۆ داده‌نا، به‌ڵام رووت و قووت.

پێم وا نییه‌ هه‌ر ئێمه‌ی له‌ بیر بێ و بایه‌خمان بۆ دانێ. به‌ڵام من خۆشم ده‌ویست و رێزم بۆ داده‌نا. هه‌ر کاتێکیش کارێکی باشم کردبا و رێزیان لێنابام ده‌مکوت:”باوکم وای فێر کردووم.”

ئه‌و قسه‌یه‌م به‌ راست نه‌بوو. به‌ڵام چ بکه‌م درۆیه‌کی له‌ راست نزیک بوو. هه‌ر وه‌ک کوتم باوکم به‌ رواڵه‌ت بیری لای ئێمه‌ نه‌بوو. به‌ڵام ئه‌گه‌ر وایه‌ ئه‌ی بۆ هه‌ر له‌و ده‌وروبه‌رانه‌ مایه‌وه‌؟ بۆ به‌ره‌و ژوور یان به‌روه‌ خوارووی چۆمه‌که‌ نه‌ڕۆیشت. به‌ دوور له‌ که‌ڵکه‌ڵه‌ی ئه‌وه‌ی که‌ بیبینین یان بمان بینێ؟ به‌ڵام ته‌نیا بۆخۆی وڵامی ئه‌و پرسیاره‌ی ده‌زانی.

خوشکم کوڕێکی بوو. پێی خۆش بوو نه‌وه‌که‌ی باوکی، به‌ باوکی نیشان بدا. رۆژێکی خۆش و فێنک هه‌موومان چوینه‌ قه‌راغ چۆمی. خوشکم جله‌ سپی‌یه‌که‌ی بووکێنی له‌به‌ر کردبوو، منداڵه‌که‌ی به‌ ده‌سته‌وه‌ گرتبوو. مێرده‌که‌شی چه‌ترێکی بۆ سێبه‌رکردن به‌ سه‌ریانه‌وه‌ راگرتبوو. به‌ ده‌نگێکی به‌رز هه‌رای باوکمان کرد و چاوه‌ڕوان ماینه‌وه‌. وه‌دیار نه‌که‌وت. خوشکم له‌ پڕمه‌ی گریانی دا. هه‌موومان باوه‌شمان به‌ یه‌ک دا کرد و گریاین.

خوشکم و مێرده‌که‌ی بۆ شوێنێکی دوور کۆچیان کرد. براکه‌م ماڵی چوو بۆ شار. زه‌مانه‌ گۆڕا، به‌و په‌له‌ په‌له‌ هه‌ست پێنه‌کراوه‌ به‌رده‌وامه‌یه‌وه‌. ئاخرێکه‌ی دایکیشم بوخچه‌کانی تێکه‌وه‌ پێچا. ئه‌ویش ورده‌ ورده‌ پیر ببوو. چوو له‌ ماڵی کچه‌که‌ی ژیان به‌رێته‌ سه‌ر. هه‌ر من مامه‌وه‌، جێماو له‌ خێڵ و ناسیاو، قه‌ت قه‌ت نه‌مده‌توانی بیر له‌ ژن هێنان بکه‌مه‌وه‌. به‌ ته‌نیا له‌وێ مامه‌وه‌. به‌ هێندێک بارگه‌وبنه‌ و که‌ل و په‌لی پێویست بۆ ژیان. باوکی سه‌رلێشێواو و ته‌نیا و بێ‌که‌سم له‌ سه‌ر چۆمی، پێویستی به‌ من بوو. ده‌مزانی پێویستی به‌ یارمه‌تی من هه‌یه‌. هه‌ر چه‌نده‌ هه‌رگیز ته‌نانه‌ت پێی نه‌کوتم که‌ بۆچی واده‌کا. ساتێکیش ئه‌و پرسیاره‌م به‌ پاڕانه‌وه‌ و پێداگری‌یه‌وه‌ له‌ خه‌ڵک ده‌پرسی، هه‌موویان له‌ وڵام دا ده‌یان کوت: هه‌ر ئه‌وه‌یه‌ پێمان کوتی، باوکت باس و خواسی خۆی بۆو کابرایه‌ گێڕاوه‌ته‌وه‌ که‌ گه‌می‌یه‌که‌ی بۆ ساز کردووه‌. به‌ڵام ئه‌و پیاوه‌ ئێستا مردبوو، که‌سیش شتێکی وای له‌و باره‌یه‌وه‌ نه‌ده‌زانی و له‌ بیریان نه‌مابوو. ساتێکیش بارانه‌ به‌ خوڕه‌م و بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر ده‌باری ئه‌و چیرۆکه‌ شێتانه‌یه‌ ده‌هاته‌ گۆڕێ که‌ گوایه‌ باوکم وه‌ک حه‌زره‌تی نووح پیاوێکی زانا و به‌ هۆش و گۆش بووه‌ و ساتێک زانیویه‌ سێڵاو دێ، گه‌می‌یه‌کی به‌ دروست کردن داوه‌. وه‌ک خه‌ونێک له‌ بیرمه‌ خه‌ڵک ئاوایان ده‌کوت. سه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌ باوکمم له‌به‌ر ئه‌و کاره‌ی ده‌یکرد به‌ تاونبار نه‌ده‌زانی. قژم ورده‌ ورده‌ بۆز ده‌بوو.

هه‌ر هێندێ قسه‌ و باسی پڕ خه‌فه‌تم بۆ کوتن پێیه‌. من چ تاوانێکم کردبوو. تاوانی گه‌وره‌م چی بوو؟ باوکم هه‌موو سات بێ سه‌ر و شوێن و بێ سه‌ر و شوێنیه‌که‌شی له‌ سه‌ر من. چۆمیش به‌رده‌وام هه‌ر چۆم بوو. به‌رده‌وامیش له‌ تازه‌ بوونه‌وه‌ دابوو، چۆم، به‌رده‌وام. ورده‌ ورده‌ له‌ ده‌ست پیری – که‌ ژیان تێی دا وه‌دره‌نگ که‌وتنه‌ – جاڕز ده‌بووم. هێرشی نه‌خۆشی و دڵه‌ڕاوکه‌ ئازاری ده‌دام. تووشی رۆماتیسمێکی ناله‌بار ببووم و ئه‌ویش! که‌س نازانی بۆ وای ده‌کرد؟ دڵنیام زۆی ژان ده‌بینی. یه‌کجار پیر ببوو. به‌و بێ هێزی و لاوازی‌یه‌وه‌ له‌وانه‌یه‌ نه‌توانێ پێش به‌ وه‌رگه‌ڕانی گه‌می‌یه‌که‌ی بگرێ، یان ره‌نگه‌ به‌ ده‌م چۆمی دادا تا هێندی له‌ گه‌ڵ خۆی رادا، سه‌ره‌نجام له‌ به‌رزایی هه‌ڵدێرێکه‌وه‌ بکه‌وێته‌ نێو که‌ف و لیته‌ی خواره‌وه‌. ئه‌و بیره‌ دڵی پڕ ده‌کردم. ئه‌و له‌وێ بوو، منیش بۆ هه‌میشه‌ له‌ هێمنی و ئار‌امی خۆم دوور که‌وتبوومه‌وه‌. تاوانێکم له‌ ئه‌ستۆیه‌ نازانم هۆیه‌که‌ی چییه‌؟ ژانیشم برینێکی ئاواڵه‌یه‌ له‌ دڵم دا. ره‌نگه‌ ئه‌گه‌ر که‌ش و هه‌وا جۆرێکی تر با، بمزانیبایه‌. ورده‌ ورده‌ زانیم گرێپووچکه‌ی کار له‌ کوێ دایه‌.

دانی پێ دا بنێ! ئاخۆ شێت بووم؟ له‌ ماڵی ئێمه‌ دا ئه‌و وشه‌یه‌ هه‌رگیز به‌ سه‌ر زاری که‌س دا نه‌هات. له‌ ته‌واوی ئه‌و ساڵانه‌دا، قه‌ت قه‌ت که‌س که‌سی پێ شێت نه‌بووه. چون که‌س شێت نییه‌. یان ره‌نگه‌ هه‌موان شێت بن. هیچم نه‌کرد، جگه‌ له‌وه‌ی که‌ چوومه‌ ئه‌وێ. ده‌سرۆکه‌یه‌کم راشه‌کاند تا به‌ڵکوو خوداوڕاستان بمبینێ. ته‌واو ئاگام له‌ ویست و کاری خۆم بوو. هێندێکم خۆڕاگرت. له‌ ئاکام دا له‌ دووره ده‌سته‌وه‌  وه‌دیار که‌وت. له‌و لا بۆو لا، له‌و لا بۆولا، قه‌د و باڵایه‌کی لێڵ، که‌ له‌سه‌ر گه‌می‌یه‌که‌ دانیشتووه‌. دوو سێ جارم هه‌را لێکرد. ئه‌وه‌ی که‌ من ئاوا تاسه‌ی کوتنیم به‌ سوێند و ئایه‌تانه‌وه‌ بوو به‌ سه‌ر زارم داهات، هه‌تا هێز و قه‌وه‌م بوو گوڕاندم:

” بابه‌ گیان، تۆ زۆر له‌ ده‌رێ ژیاوی، ئیتر پیر بووی…بگه‌ڕێوه‌، ئیتر مه‌جبوور نی درێژه‌ به‌وکاره‌ت بده‌ی…بگه‌ڕێوه‌. من له‌ جیاتی تۆ ده‌چم. ئه‌گه‌ر بتهه‌وێ هه‌ر ئێستا ده‌چم. هه‌ر کاتێک تۆ بڵێی، ده‌ست و برد سواری گه‌می‌یه‌ک ده‌بم و جێی تۆ ده‌گرمه‌وه‌.”

ساتێکیش ئه‌وه‌م کوت دلم توندتری لێ ده‌دا.

گوێی له‌ ده‌نگم بوو، هه‌ستایه‌ سه‌ر پێ، سه‌وڵه‌کانی به‌ ده‌سته‌وه‌ گرتوو گه‌می‌یه‌که‌ی به‌ره‌و من رادا. به‌ قسه‌ی کردم.

له‌ پڕدا دڵم که‌وته‌ له‌رزین و چه‌ق چۆ. چونکه‌ ئه‌و ده‌ستی هه‌ڵهێنابوو و رای ده‌وه‌شاند.- بۆ یه‌که‌م جار دوای رابواردنی ئه‌و هه‌موو ساڵه‌. منیش نه‌مده‌توانی…سام گه‌سته‌، به‌ قژی سیخ بۆوه‌ و ترس و خۆفه‌وه‌ رام کرد. وه‌ک شێتان هه‌ڵهاتم. چونکه‌ ده‌تکوت له‌ دونیایه‌کی دیکه‌وه‌ دێ و من به‌ پاڕانه‌وه‌ و گریانه‌وه‌ داوای لێبووردن ده‌که‌م. به‌ پاڕانه‌وه‌ و لاڵانه‌وه‌.

له‌ ترسان چه‌ق و چۆ که‌وته‌ گیانم، نه‌خۆش که‌وتم. دوای ئه‌وه‌ ئیتر نه‌ که‌س چاوی پێی که‌وت و نه‌ هه‌واڵێکی لێ بیسترا. من ئه‌و شته‌م که‌ نه‌ده‌بوو قه‌ت ببێ. من ئه‌و که‌سه‌م که‌ ده‌بێ بێده‌نگ بێ. ده‌زانم تازه‌ زۆر دره‌نگه‌. ده‌بێ له‌ ده‌شت و سارا بێ نێونیشانه‌کانی ژیانم‌دا بمێنمه‌وه‌. پێشم وایه‌ بۆخۆم کۆتایی به‌ چیرۆکه‌که‌ دێنم‌. به‌ڵام کاتێ واده‌ی مه‌رگ بێ، ده‌مهه‌وێ هه‌ڵمگرن و له‌ پاپۆڕێکی چکۆله‌م خه‌ن، به‌ ده‌م ئه‌و ئاوه‌ به‌رده‌وام خوڕێنکه‌ی مابه‌ین به‌ستێنه‌کانم داده‌ن. جا منیش . به‌ره‌و خوارووی چۆم، ون بوو له‌ چۆم دا…له‌ چۆم دا…چۆم…

۹/۷/۱۳۷۷

ته‌ورێز

سه‌رچاوه‌:مارائیس روسا،خوآو گویی و دیگران، مجموعه‌داستان؛سومین کرانه‌ رود، ترجمه‌ مراد فرهادپور، تهران:انتشارت روشنگران

– لێکدانەوەی چیرۆکی بەستێنی سێهەمی چۆم / مورد فەرهاد پوور
انتشار توسط 8 تم

یەک بۆچوون

  1. دەستی کاک یوونس خۆش بۆ وەرگێڕانە جوانەکەی.
    تێبینییەکم هەبوو، جار جار پاپۆڕ و گەمی جێگایان دەگۆڕییەوە لە چیرۆکەکەدا. بە دڵنیاییەوە ئەو دوو کەرەسەیە یەک شت نین کە لێرەدا بە یەک شت ناویان هاتووە.

بۆچوون بنووسە

ئیمەیلەکەتان نیشان نادرێت.خانە داواکراوەکان نیشانە کراون. *

*

*

دەتوانی ئەو تاگ و خەسڵەتانە HTML بەکاربێنیت: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>