هەواڵ

ڕشانه‌وه‌یه‌ك له‌ خوانی قورباندا / زاموا محه‌مه‌د

ز

ڕشانه‌وه‌یه‌ك له‌ خوانی قورباندا

زاموا محه‌مه‌د

پشتاوپشت ده‌گێڕدرێته‌وه‌ كه‌ خێزانێكی غه‌ریبه‌ی كۆچه‌ریی هاتوون و له‌سه‌ر تخوبه‌كانی وڵات، له‌ دۆڵیكی كوێستانه‌كاندا نیشته‌جێ بوون، ئیدی زاووزێی ئه‌و خێزانه‌ ئاوه‌دانیی له‌و چۆڵه‌وانییه‌دا چاندووه‌ و ئه‌و گچكه‌ گونده‌ی لێ په‌یدا بووه‌ كه‌ پێی ده‌گوترێت عیسمه‌تاوا. عیسمه‌تاوا لادێیه‌كی چه‌په‌كه‌ و تا بڵێیت نه‌ناسراو، له‌ شه‌ش خانووی گڵكرد پێكدێت كه‌ شه‌ش خێزان تیایاندا نیشته‌جێن، مه‌عشه‌رێكن ساده‌ و خاوه‌ن ژیانێكی سه‌ره‌تایی، بۆ خواردن پشت به‌ جووتێریی و ڕووه‌كی سروشتیی ده‌به‌ستن و یه‌كباره‌ له‌ دنیای ده‌ره‌وه‌ دابڕاون، له‌ڕووی ئاین و نه‌ژاده‌وه‌ ته‌نها خه‌سڵه‌تێكی مه‌علومیان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خاوه‌ن دینێكی نامۆن و باوه‌ڕیان به‌ یه‌كتاپه‌رستیی هه‌یه‌، به‌ دریژایی ساڵ بۆیان هه‌یه‌ ته‌نها سه‌وزه‌ و میوه‌ و دانه‌وێڵه‌ بخۆن تاكو هه‌فته‌ی پیرۆز دێت، له‌ كۆتایی هه‌فته‌ی پیرۆزیشدا ڕۆژێكیان هه‌یه‌ پێی ده‌ڵێن ڕۆژی قوربان، ئه‌هلی عیسمه‌تاوا ده‌بێت دوو ڕۆژ به‌ر له‌ ڕۆژی قوربان به‌ڕۆژوو بن، ڕۆژووه‌كه‌شیان ته‌نها خواردن ده‌گرێته‌وه‌، واتا به‌ خواردنه‌وه‌ ناشكێت، له‌ ئێواره‌ی سێیه‌م ڕۆژدا كه‌ جه‌ژنی قوربانه‌، هه‌ر یه‌ك له‌و شه‌ش ماڵه‌ ده‌بێت قوربانییه‌ك بكات و خوانێك له‌و قوربانییه‌ بسازێنێت، ئیدی له‌ ڕۆژه‌كانی تریشدا ماڵه‌كان ئازادن له‌ به‌كاربردنی ئه‌و گۆشته‌ی كه‌ له‌ قوربانییه‌كه‌یان ماوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام جگه‌ له‌ ئه‌و گیانله‌به‌ره‌ بۆیان نابێت له‌ ته‌واوی ساڵه‌كه‌دا گۆشتێكی تر بخۆن. گه‌نجه‌كانی عیسه‌مه‌تاوا له‌ ته‌مه‌نێكی دیاریكراودا ده‌بێت به‌ره‌و گوند و ئاوه‌دانییه‌كانی تر بڕۆن و له‌وێ كچێك به‌ ژن بخوازن، تا بۆ ماوه‌ی ساڵێك ببێته‌ كه‌یبانووی ماڵیان. تاكه‌ ڕێگایه‌ك بۆ گه‌یشتن به‌و ئاواییه‌ جاده‌یه‌كی خۆڵی باریكه‌، ڕێیه‌كه‌ ده‌تباته‌وه‌ ناو بنبه‌ستی دوڵێكی به‌رین، سه‌عاتێكی پێ ده‌وێت به‌وێ گه‌یشتن، له‌ به‌شی ڕاستدا شه‌ش ماڵه‌كه‌ هه‌ن و تا به‌ره‌و لای چه‌پ بڕۆیت پانتایی دوڵه‌كه‌ زیاد ده‌بێت، كیلۆمه‌ترێك دووریه‌ ماڵه‌كان له‌ كێڵگه‌كان جیا ده‌كاته‌وه‌، كێڵگه‌كان كۆمه‌ڵه‌ ئه‌رزێكن پڕ به‌ مه‌ودای بینین سه‌وزه‌ و میوه‌ و دانه‌وێڵه‌یان له‌هه‌ناو گرتووه‌. خانووه‌كان هه‌موویان خاوه‌نی هه‌مان شێوگن، قادرمه‌یه‌ك هه‌یه‌ ده‌تباته‌ سه‌ر بانیژه‌یه‌ك و له‌پشتیه‌وه‌ به‌رهه‌یوانێك هه‌یه‌، به‌رهه‌یوانه‌كه‌ش سێ ده‌رگای تێدایه‌ و هه‌ر یه‌ك له‌ ده‌رگاكانیش ده‌چنه‌ سه‌ر هۆده‌یه‌كی گڵین كه‌ میچه‌كه‌ی له‌ داره‌ڕا و قوڕی شێلراوه‌، یه‌ك له‌و هۆدانه‌ ژووری نانخواردن و خواردن ئاماده‌ كردنه‌، ته‌باخێكی دووچاوی ژه‌نگاوی تێدایه‌ و دۆڵابێكی داریش بۆ هه‌ڵگرتنی كه‌وچك و قاپ و پێداویستیه‌كانی تری چێشتلێنان، دوو هۆده‌كه‌ی تریش جگه‌ له‌ نوێن و باوه‌ڵی جل هیچی تریان تێدا نییه‌. ئه‌وه‌ی عیسمه‌تاوا له‌ هه‌موو دێیه‌كانی جیهان جودا ده‌كاته‌وه‌، ئه‌و ژووره‌ بچوك و سامناكه‌ی لای ده‌سته‌ ڕاستی هه‌ر یه‌ك له‌ خانووه‌كانه‌، هۆده‌یه‌كی ته‌نگه‌ بۆ سه‌ربڕین و كه‌وڵكردنی قوربانییه‌كان، میچێكی هه‌یه‌ له‌ چینكۆ و نایلۆن، ده‌رگایه‌كی ئه‌ستووری بێ په‌نجه‌ره‌ی جه‌رگییش كه‌ له‌ ئاسنێكی پته‌وی ژه‌نگاوییه‌. ده‌رگا جه‌رگییه‌ ژه‌نگنه‌كه‌ كرایه‌وه‌ و سه‌لام خوداداد له‌ ژووری قه‌سابكارییه‌كه‌ هاته‌ ده‌ره‌وه‌، ئه‌و چاره‌كه‌ سه‌عاتێك ده‌بوو له‌ ژووره‌وه‌ خه‌ریكی پاككردنه‌وه‌ و فڕیدانی هه‌ناو و ڕیخۆڵه‌كانی گیانله‌به‌ره‌كه‌ بوو، كابرایه‌كی كه‌ڵه‌گه‌ت و ڕیشن بوو به‌ دوو چاوی قاوه‌یی و سه‌روڕیشێكی ماشوبرنجییه‌وه‌، به‌ره‌و پلیكانه‌كان ڕێی ده‌كرد و فلیقه‌ی قوڕولیته‌ی ژێر پێیه‌كانی تێكه‌ڵ به‌ نووزه‌ی موناجاته‌كه‌ی ده‌بوو: “ئه‌ی خودای مه‌زن به‌ گه‌وره‌یی و به‌خشه‌نده‌یی خۆت وا هێشتت له‌م جه‌ژنه‌شدا وه‌فا و ملكه‌چیی خۆمانت بۆ دوپاتكه‌ینه‌وه‌، عایله‌ی ئێمه‌ له‌ دێرزه‌مانه‌وه‌ له‌ خزمه‌تتدا بووه‌ و به‌ ویستی تۆش له‌م سه‌ر ڕێی نووره‌ لاناده‌ین و ملی ڕێی تاریكیی ناگرین، به‌ڕاستیی هه‌ر تۆ خاوه‌ن توانا و ئیراده‌یت” له‌سه‌ر بانیژه‌كه‌وه‌ نیگایه‌كی خۆری كرد كه‌ په‌یتا په‌یتا له‌ ئاسۆدا نوقم ده‌بوو، جزمه‌كانی داكه‌ند و چووه‌ ژووره‌وه‌. هه‌ر سێ كوڕه‌كه‌ی، پابه‌ند خودادادی چكۆله‌ و ئیبراهیم خودادادی كوڕه‌ ناوه‌نجیی و ئه‌مین خودادای نۆبه‌ره‌ی، پێكڕا له‌ده‌وری سفره‌ی پیرۆز دانیشتبوون، ئه‌میش دانیشت و ئه‌مین شۆربای بۆ كردنه‌ قاپه‌كانیانه‌وه‌، خه‌ستاوێك بوو پڕ له‌ پله‌ گۆشتی ورد و ڕه‌نگه‌كه‌ی له‌ ڕه‌نگی قوڕاوی ده‌كرد، به‌ پێی سرووته‌كان هه‌ر چواریان ده‌ستیان به‌رز كرده‌وه‌ و سه‌لامی باوك ده‌ستی كرد به‌ گۆكردنی دوعاكان: “ئه‌ی خوای مه‌زن سوپاس، بۆ به‌خشینی ئه‌م نانوخوانه‌، بۆ ساغڵه‌مییمان، بۆ هه‌ڵبژاردنمان وه‌ك شوێنكه‌وتوانی خۆت و هه‌ڵگرانی په‌یامی پیرۆزت.” ده‌ستیان كرد به‌ خواردن و جگه‌ له‌ ئیبراهیم هه‌موویان خوانه‌كه‌یان به‌دڵبوو. چه‌ند خوله‌كێك تێپه‌ڕی، سیانه‌كه‌ی تر خه‌ریكبوو تێر ده‌بوون، ئیبراهیم نه‌بێت كه‌ هه‌ر به‌ قێزه‌وه‌ سه‌یری قاپه‌كه‌ی به‌رده‌م خۆی ده‌كرد، باوكی داوای لێكرد بخوات، ئه‌م پێی گوت كه‌ ناتوانێت، سه‌لام كه‌وچكه‌كه‌ی خۆی كێشا به‌ قاپه‌كه‌دا و به‌ ده‌نگێكی تووڕه‌وه‌ هاواری كرد:” ئه‌ی كوڕه‌ ناوه‌نجیی ده‌ڵیم بخۆ، به‌ڕاستیی ئه‌و نانه‌یه‌ كه‌ ئێمه‌ ده‌كاته‌ ڕێبواری ڕێگای عیباده‌ت.” سه‌لام به‌ زمانێكی گه‌لێك سه‌یر قسه‌ی ده‌كرد، هێنده‌ ده‌ربڕینی زیاده‌ و سه‌مه‌ره‌ی به‌كار ده‌هێنا، پیاو وای هه‌ست ده‌كرد وشه‌كانی له‌ كتێبیكه‌وه‌ هێناوه‌ كه‌ وه‌رگێڕێكی هه‌رزه‌ ته‌رجه‌مه‌ی كردووه‌. ئیبراهیم به‌ ناچاری كه‌وچكێك شۆربای برد بۆ ده‌می، خۆیشی نه‌یده‌زانی له‌و قێزكردنه‌وه‌یه‌دا ده‌می بۆ پِر ته‌ڕاییه‌، شۆرباكه‌ چووه‌ ده‌میه‌وه‌ و هه‌رچه‌ندی ده‌كرد بۆی قوت نه‌ده‌درا، له‌پڕ هه‌ستی كرد شله‌یه‌كی گازاویی و تیژ له‌ قوڵایی هه‌ناویه‌وه‌ هه‌ڵده‌چێت … كاتێك سه‌لام خوداداد داوای له‌ كوڕه‌گه‌وره‌كه‌ی كرد بچێت له‌ ده‌ره‌وه‌ قسه‌ له‌گه‌ڵ برا ناوه‌نجییه‌كه‌ی بكات و بیهێنێته‌وه‌ سه‌ر رێگای ڕاست، ته‌واوی سفره‌ی پیرۆز غه‌رقی ڕشانه‌وه‌ی ئیبراهیم بوو. “ئه‌مه‌ قسه‌ی قۆڕه‌! بابه‌ ئێمه‌ بۆ وا بژین؟ ئه‌مه‌ چۆن قانوونێكه‌ ئێمه‌ له‌و خه‌ڵكه‌ جیا ئه‌كاته‌وه‌ و ئه‌مانخاته‌ ئه‌م نه‌وعه‌ پیسه‌ی ژیانه‌وه‌، ها؟!” ئیبراهیم پرسیی و ئه‌مین وه‌ڵامی داوه‌: “كاكه‌ خۆته‌زانی ئێمه‌ هه‌ڵبژارده‌ی یه‌زدانین، ئێمه‌ وه‌كو زۆربه‌ی مرۆڤایه‌تی گومڕا نین چونكه‌ ئه‌و هیدایه‌تی داوین، خودا ئێمه‌ی هه‌ڵبژاردووه‌ تاكو په‌یامی نه‌مری ئه‌و هه‌ڵگرین له‌سه‌ر زه‌وی، هه‌ڵگرتنی په‌یامی ئه‌و زاته‌ش شتێكی هه‌ر وا ئاسان نییه‌.” ئیبراهیم سه‌ری شۆڕكرده‌وه‌ و به‌ غه‌مباریی گوتی:” من خوام نه‌دیوه‌ و نایناسم، به‌س دڵنیام ئه‌و زۆر له‌مه‌ گه‌وره‌تر و پاكتره‌، ئه‌و پێویستی به‌ كوشتار و كینه‌ی ئێمه‌ نییه‌، ئه‌م عیباده‌ته‌ ته‌نها بۆ داپۆشینی پیسێتی خۆمانه‌، درۆیه‌كه‌و ئه‌یكه‌ینه‌ پاساو بۆ ڕه‌فتاری خراپی خۆمان.” ئه‌مین به‌ ده‌نگێكی له‌رزۆكه‌وه‌ ده‌ستی پێ كرده‌وه‌: ” نا نا، وا مه‌ڵێ، خودا ده‌زانێت په‌یامی خۆی به‌كێ ده‌دا و هه‌موو شت حیكمه‌تی خۆی تیایه‌، ئه‌مه‌ تاقیكردنه‌وه‌یه‌ بۆ ئێمه‌، ده‌بێ له‌ پێناو ئاخیره‌تێكی ڕۆشنا خۆڕاگر بین.” ئیدی به‌م جۆره‌ خوانی پیرۆز له‌ ماڵی خوداداده‌كان شێوا، به‌ڵام له‌ ماڵه‌كانی تر به‌ باشی و به‌ پێی سروتی خۆی چوو به‌ ڕێوه‌، سه‌لام خودادادیش تا به‌ره‌به‌یان پاڕایه‌وه‌ و داوای عه‌فووی له‌ خودا كرد.

(سێ سه‌عات به‌ر له‌ خوانه‌كه‌)

ئیبراهیم به‌ ده‌نگێكی له‌رزۆك و دوو چاوی ته‌ڕه‌وه‌ به‌ برا گه‌وره‌كه‌ی گوت:” ئه‌مین من ناتوانم شتی وا بكه‌م، من ئه‌و ژنه‌م خۆشه‌وێ، تێئه‌گه‌ی؟ ها؟” ئه‌مین به‌ دوو چاوی زه‌ق و واقێكی وڕماوه‌وه‌ وه‌ڵامی دایه‌وه‌:” چی؟! ئه‌زانی ئه‌گه‌ر باوكم یا دراوسێكان گوێیان لێت بێ چی ئه‌كه‌ن؟ كاكه‌ مه‌یه‌ڵه‌ شه‌یتان گومڕات بكا، خێڵی ئێمه‌ لوه‌ته‌ی له‌سه‌ر ئه‌م ئه‌رزه‌ نیشته‌جێ بوون ئه‌مه‌ كاریانه‌، ئێمه‌ ده‌بێت به‌ په‌رستن پاداشتی خودای مه‌زن بده‌ینه‌وه‌، ئه‌و ئێمه‌ی درووست كردووه‌ و پشتمان ده‌گرێت و ده‌مانژیێنێ، ئه‌ی ئێمه‌ش له‌ به‌رانبه‌را ئه‌بێ داواكارییه‌كانی جێبه‌جێ بكه‌ین.” ئیبراهیم دیسان دوپاتی كرده‌وه‌ كه‌ ناتوانێت به‌ ده‌ستی خۆی ئه‌و ژنه‌ بكوژێت كه‌ منداڵێكی لێی هه‌یه‌ و كه‌وڵی بكات و بۆ ئێواره‌ بیكوڵێنێت، بۆیه‌ برا گه‌وره‌كه‌ی به‌ڵێنی پێدا كه‌ له‌بری ئه‌و ئه‌م ئه‌ركه‌ ئاینییه‌ ئه‌نجام بدات، به‌ مه‌رجێك به‌ نهێنیی له‌ نێوان خۆیاندا بمێنێته‌وه‌، چونكه‌ ئیبراهیم یه‌كه‌م جاریه‌تی و هێشتا ڕانه‌هاتووه‌ له‌گه‌ڵ قوربانیی كردندا (جێی ئاماژه‌ پێدانه‌ كه‌ ئه‌مین خۆی پێشتر چوار جار قوربانیی كردبوو، واته‌ چیدی بۆی نه‌بوو ژنی تر بهێنێت).

(ساڵێك به‌ر له‌ خوانه‌كه‌)

پێكڕا زاوا نوێیه‌كانی عیسمه‌تاوا بووكه‌ نوێیه‌كانیان ده‌هێنایه‌وه‌ بۆ ئاوایی، شه‌ش ماشێنی ته‌رمیناڵ بوون، ئیبراهیم و خێزانی له‌ناو یه‌كێك له‌ ماشێنه‌كاندا له‌ته‌ك یه‌كترییه‌وه‌ دانیشتبوون، زاوا، وه‌ك چۆن بابی ته‌ڵقینی دابوو، به‌ بووكێی ده‌گوت: “گیانه‌كه‌م ده‌بێ ئیتر تۆزێ خۆت قه‌ڵه‌و كه‌یت، من حه‌زم له‌ خانمی خرپن و خه‌پۆكه‌یه‌، ده‌بێ گۆشتن بیت جوجه‌ گیان…”

* ڕێنوماییه‌ك: ده‌ستپێك كۆتاییه‌كه‌ و له‌پێشه‌وه‌ دێت، كۆتاییش ده‌ستپێكێكه‌ و خۆی دواخستووه‌، بۆیه‌ وه‌رگری ئازیز ده‌توانێت له‌ دواین به‌شه‌وه‌ ده‌ست به‌ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م نووسراوه‌ بكات. كێ چوزانێت؟ ڕه‌نگه‌ شتێكی په‌نهان به‌دیی بكات…

انتشار توسط 8 تم

بۆچوون بنووسە

ئیمەیلەکەتان نیشان نادرێت.خانە داواکراوەکان نیشانە کراون. *

*

*

دەتوانی ئەو تاگ و خەسڵەتانە HTML بەکاربێنیت: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>