هەواڵ

وتار

سوارە لە نێوان “شار و شار” دا / ئەرسەلان چەڵەبی

hqdefault

سوارە لە نێوان “شار و شار” دا وچانێکی کورت لە سەر شیعری “شار”ی سوارە ئیلخانیزادە ئەرسەلان چەڵەبی خوێندنەوە و شیکاری دەقێکی شیعری رەنگە یەک لە چەتوونترین و ئەستەمترین (بوارەکانی کاری ئەدەبی) ناوئەدەبیات بێ. لەبەر ئەوەی زمان لە شیعر دا یەگجار جیاوازتر و فرە‌رەهەندترە لە زمان لە بەشەکانی تری ئەدەبیات، هەر وشە و دەستەواژەیەک دەتوانێ هەڵگری چەندین مانا بێ. جا ئەگەر ... درێژەی بابەت »

حه‌ماسە و تراژدیا له شێعری شه‌و و شه‌یتانی هێمن‌دا

قادر عەلیخا

حەماسە و تراژدیا لە شێعری شەو و شەیتانی هێمن دا قادر عەلیخا گەر لە برسان و لە بەر بێ بەرگی ئێمڕۆ ڕەق هەڵێم نۆكەری بێگان ناكەم تا لە سەر هەردم ئەمن من لە زنجیر و تەناف و دار و بەند باكم نییە لەت لەتم كەن بمكوژن، هێشتا دەڵێم كوردم ئەمن لە نێو لاپەرەكانی دیرۆكی نەتەوەكەماندا، زۆرن ئەو ڕۆژە مێژووییانەمان،كە وەك ... درێژەی بابەت »

ئه‌بولقاسم لاهووتی كرماشانی، شاعێری له‌بیركراوی كورد/ شه‌ریف فه‌للاح

شەریف فەللاح

ئەبولقاسم لاهووتی كرماشانی، شاعێری لەبیر كراوی كورد شەریف فەلاح ئەوبولقاسم لاهووتی كرماشانی (۱۲۶۴ – ۱۳۳۶)ی هەتاوی سیمایەكی ناسراوی ئەدەبی، رۆشنبیری و سیاسیی دەورەی مەشرووتەی ئێران بووە و دواتر بۆتە ئەندامی حیزبی توودە و چۆتە ناو هێزی نیزامییەوە و پلەی سەربازیی سەرگوردیی پێدراوە، لە سەردەمی رەزاشادا بەهۆی بیروباوەڕی سیاسییەوە حوكمی ئیعدامی بۆ بڕاوەتەوە، بەڵام توانیویە هەڵبێت و پەنا بەرێتە بەر یەكیەتیی ... درێژەی بابەت »

نوێبوونه‌وه‌ی غه‌زه‌ل و کێشه‌ی به‌رده‌وامی تازه‌کردنه‌وه‌ی فۆڕم/یوونس رەزایی

205711_103904466361966_7776898_n

ده‌قی قسه‌کانی یوونس ره‌زایی له‌سەر غەزەلەکانی جەلال نەجاری ،لوقمان پیربادینی ،سیروان ئەولازادە (دابه‌زاندنی قسه‌کان له‌ فایلی ده‌نگییەوه‌:ئه‌رسه‌لان چه‌ڵه‌بی) ماوه‌یه‌ک له‌وه‌ پێش وتارێکم خوێندەوە لە سەر فیلسووف و بیرمەندێکی هاوچەرخ کە لەو رۆژانە دا ناو و بیر و بۆچوونەکانی هەم لە لایەن فارسەکان و هەمیش لە لایەن تاقمێک لە رەخنەگرانی کوردەوە زۆر دووپات دەبێتەوە، بە ناوی «سڵۆڤی ژیژەک»، ناوبراو وتووێژێکی کردووە، ... درێژەی بابەت »

دابه‌زینی ئه‌دەبی و ئه‌دەبیاتی دابه‌زیو / بێهنام سه‌در – و: ئه‌رسه‌لان چه‌ڵه‌بی

ئەرسەلان چەڵەبی

دابەزینی ئەدەبی و ئەدەبیاتی دابەزیو ن:بێهنام سەدر و:ئەرسەلان چەڵەبی بە دڵنیاییەوە سەردەمی ئێمە سەردەمی “باوێشکی فەرهەنگی و هونەرییە”، لەو سۆنگەیەوە ناکرێ باس لە هونەر و ئەدەبیات بکەی بەڵام ئاوڕێک لەو باوێشکە فشانە نەدەیەوە. نابێ وەها باوێشکێک وێڵ بکرێ، بەڵکوو دەبێ رەخنەگرانە لێی بڕوانین. ئەوە یادداشتێکە لەو بارەیەوە. ۱ مژارەکە ئیتر داكشانی ئەدەبیاتی ئێمە نییە، مژاری سەرەکی ئەوەیە کە ئەدەبیاتی ئێمە ... درێژەی بابەت »

روئیە و روئیا، لە زمانی سیاسییدا، کامیان راسته؟/کامیار سابیر

photo_2016-03-23_22-48-49

کامیار سابیر یەکێکم لەو نووسەرانەی بە رەخنە نەک قەڵس نابم، بەڵکو واملێدەکات بەدواداچوون بکەم و زیاتر بخوێنمەوە. رەخنە هەمیشە وا دەکات، نووسەر بە وریایی زیاترەوە بنووسێت.  دۆستێک، پێی گوتم، بەکارهێنانی روئیا هەڵەیە و روئیە دروستە. ئارگیومێنتەکانی ئەوە بوو کە تەرجەمەی روئیا بە مانای خەونبینین( ئەحلام) دێت و تەرجەمەی روئیەش بە مانای دید و جیهانبینیی! دێت. لە وەڵامدا گوتم، دەبێ لێکۆڵینەوەی ... درێژەی بابەت »

خوازه (امر) له زمانی کوردی دا / ئارام بایه‌زیدی

ئارام بایزیدی

خوازه (امر) له زمانی کوردی دا ئارام بایه‌زیدی خوازه دۆخێکه که بێژەر (گوینده) ڕوودانی فرمان (فعل) به شێوازێکی داخوازی، تکا و دەستوور چاوەڕوانی دەکا. ئەو دۆخه تایبەت به قەوارەی دووهەم کەسی تاک (دوم شخص مفرد) و دووهەم کەسی کۆیه (دوم شخص جمع)؛ که بیسەرن (شنونده). له کتێبەکانی ڕێزمانی زمانی فارسی، (ب) وەکوو مۆڕفیم (تکواژ)‌ـێک دەناسێنن که خوازه ساز دەکات. هێندێک ... درێژەی بابەت »

خوێندنه‌وەی ڕۆمانی«هه‌موو ڕێگاكان دەچنه‌وە قڕەجار» / عه‌زیز مه‌حمودپوور

عەزیز مەحموودپوور

خوێندنەوەی ڕۆمانی«هەموو ڕێگاكان دەچنەوە قڕەجار» عەزیز مەحمودپوور سپیلبێرگ لە فیلمی تێرمیناڵدا باس لە دۆخێكی تایبەتی ئێنسانی دەكا. دۆخێك كە لەوێدا ئینسان تووشی قەیرانی بێ دەوڵەتی دەبێ و تەنانەت دادەماڵدرێ لە تەواوەتی ئەو مافانەی وەك بوونێكی ئینسانی هەیەتی.  ئینسان دەبێتە چەرخ دەندەیەكی بچووك لەو ماشێنە گەورەیەی كە نێوی دەوڵەتە و بە وەستانی دەوڵەت وەك هێزێكی ئاڕمانی ئەویش لە بزاڤ و بوون ... درێژەی بابەت »

گەڕانه‌وەی پیاوێك له مردن / سۆران ئازاد

سۆران ئازاد

گەڕانەوەی پیاوێك لەمردن سوران ئازاد مردن هەمیشە لە تێكستی ئەدەبیدا ئامادەیی هەبووە، ئەو ئامادەییە زۆرجار راستەوخۆ دەرئەكەوێت، وەكو ئەوەی لە داستانی (گلگامێش)دا بوونی هەیە. لە زۆر تێكستدا مردن بە شێوەیەكی ناراستەوخۆ كاریگەری خۆی جێ هێشتووە، وەكو ئەوەی لەرۆمانی (لە ئاوێنەیەدا، لە نێهنییەكدا)ی (یۆستاین گاردەر)دا بوونی هەیە، بەوەی كارەكتەرێكی فریشتە جیاوازی نێوان ژیانی خۆیان و مرۆڤەكان بۆ كچە گەنجێكی نەخۆش دەگێڕێتەوە، ... درێژەی بابەت »

شیکردنه‌‌وه‌‌ی پێکهاته‌ی شێعری”هه‌ڵۆ”ی سوارە / جه‌عفه‌ر قه‌هرەمانی

جەعفەر قارەمانی

شیکردنه‌‌وه‌‌ی پێکهاتەی شێعری”هەڵۆ”ی سوارە ئێلخانی‌‌زادە  لە روانگەی پێکهاتەخوازی جەعفەر قەهرەمانی‌‌ ماستەری زمان و ئەدەبی ‌‌فارسی کورتە  گێڕانەوە، شێوازێکی شیاوە بۆ راپۆڕت لەسەر ڕیزبەندی ڕاستەقینەی رووداوەکانە.کارایی گێڕانەوە لە زمانی شێعردا لە کۆنەوە باو بووە و گێڕانەوە تەنیا تایبەت بە چێرۆک نییە، هەر ئەو بابەتە گرینگێکی تایبەتی بە ڕەخنەی شێعری گێڕانەوەیی ئەبخشێ. گێڕانەوە ساکارترین دەقێکە کە چیرۆکێک دەگێڕێتەوە و چیرۆک‌‌بێژی هەیە. لە ... درێژەی بابەت »